قربانی زاده

به طور كلي اثرات پديده تغييرات اقليم و گرم شدن كره زمين برمنابع آب را مي توان در موارد زير خلاصه نمود:
- تغيير در مدت، شدت و زمان بارش در مناطق مختلف كره زمين به وجود مي آيد. اين مساله مي تواند سبب ايجاد خشكسالي ها و سيلاب هايي كه قبلا شاهد آن نبوديم، بشود.
- تغيير در حجم، زمان و مدت رواناب مي تواند در عرصه مديريت منابع آب تحولات و تغييرات بسياري را به وجود آورد. به طور مثال تغييرات در ميزان و زمان آورد رودخانه ها مساله تامين آب را دچار مشكلات جديد خواهد نمود و فصل جديدي را در سياست بهره برداري از مخازن سدها رقم خواهد زد.
- بالا آمدن سطح آب اقيانوس ها در اثر ذوب يخچال هاي قطبي نه تنها باعث از دست رفتن برخي از زمين هاي ساحلي مي شود، بلكه با ورود آب شور دريا به ساحل و تركيب آن با منابع شيرين آب، سبب از دست رفتن اين منابع با ارزش و ايجاد مشكلات در تامين آب شرب خواهد شد.
- كاهش ذخاير برفي در كوهستان ها به عنوان منابع ذخيره آب در فصول خشك سال كه ميزان آورد رودخانه ها را در اين ايام نسبت به وضعيت كنوني دچار تحولاتي خواهد كرد و سبب لزوم تجديدنظر در سياست بهره برداري از مخازن سدها خواهد شد.
- تغيير در ميزان تبخير و تعرق از سطح گياهان و تاثير آن بر افزايش تقاضاي آب در بخش كشاورزي از ديگر آثار ناخوشايند تغيير اقليم مي باشد. تغيير در مقدار نياز آبي گياهان از مواردي است كه ارتباط مستقيمي بر مديريت منابع آب خواهد گذاشت.
- تغيير و افزايش نرخ تبخير از سطح درياچه ها و مخازن سدها و تشديد مساله كمبود و هدر رفت آب نيز از ديگر پيامدها است.
- افزايش مصرف و تقاضاي آب شهري در پي افزايش دماي هوا از مشكلات پيش رو است.
- احتمالا در تقاضاي آب بخش محيط زيست به علت افزايش شوري در پي افزايش تبخير تغييراتي رخ خواهد داد.
در سالها و دهه ها ي اخير فعاليت هاي انساني ، تغييرات شديدي در هيدروسيستم ها ، ايجاد نموده و روند تدريجي تغييرات طبيعي را بسيار افزايش داده است. با توجه به اين كه مديريت منابع آب براي  درازمدت برنامه ريزي مي شود، حتي تغييرات طبيعي نيز مي توانند در درازمدت، معادلات حاكم را بر هم زنند. بنابراين براي اتخاذ مناسب ترين استراتژي هاي مقابله با سيلاب و بهره برداري از منابع آب، بررسي و پيش بيني تغييرات هيدروسيستم ها بسيار مهم تلقي مي شود.
آنچه به صورت كمي از اثرات تغيير اقليم گزارش مي شود بسيار تكان دهنده است كه براي نمونه به چند مورد اشاره مي شود.
- 90 درصد مشاهدات جهاني تغيير اقليم را تاييد مي كند.
- تا سال 2020 حدود 200ميليون نفر در آفريقا با بحران شديد آب مواجه مي شوند.
- سيلاب هاي ويرانگر جان هزاران نفر را در كشورهاي مختلف جهان گرفته و صدها هزار نفر را بي خانمان كرده است.
- محصولات كشاورزي در آسياي مركزي و خاورميانه مي تواند تا 30درصد كاهش يابد.
- تا سال 2020 كشاورزي ديم در برخي كشورهاي آفريقايي احتمالا دچار كاهش توليد 50درصدي خواهد شد.
- اصلي ترين راه مقابله با اثرات منفي احتمالي بر منابع آب ناشي از تغيير اقليم، جلوگيري از افزايش يا كنترل توليد گازهاي گلخانه اي مي باشد. راه حل شناخته شده و مقبول ، اتخاذ يك راهبرد مشترك از سوي كشورهاي جهان و به خصوص كشورهاي صنعتي است.

 ريزش برف و اثرات آن بر منابع آب اهميت بسيار زيادي دارد. یکی از مهمترين بخشهاي هيدرولوژي برف بررسي زمان ريزش برف است، تغيير در زمان ريزش برف در  حوضه های برفگیر از عوامل تغییر در توزیع زمانی جریان در رودخانه های با رژیم برفی است. نتایج تحقیق نویسنده وبلاگ نشان می دهد که تاريخهاي اولين و آخرين ريزش برف سالانه و همچنين دوره هاي ريزش برف ودوره هاي زماني بدون برف  در طي سالهاي گذشته با استفاده از تصاوير ماهواره ای در حال تغییر است. در حوضه كارون اولين ريزش برف در هر سال دير تر آغاز مي شود و آخرين ريزش برف سالانه نيز زودتر اتفاق مي افتد و در نتيجه دوره ريزش برف كوتاه تر خواهد بود و دوره بدون برف طولاني تر خواهد شد و اين تغييرات، تغيير در توزيع زماني جريان رواناب ناشي از ذوب برف در رود کارون را به دنبال خواهد داشت.

تحقيقات نشان مي دهند كه در بيشتر نقاط دنيا تغيير اقليم باعث افزايش دما، كاهش بارندگي، افزايش وقايع حدي و افزايش آنتروپي است. همچنين در اثر تغيير اقليم مقادير بارش برف كاهش مي يابد و طول دوره ریزش برف زودتر به اتمام مي رسد و به اين دليل رواناب زمستان افزايش و دبي بهار كاهش خواهد يافت.

نتایج تحقیق نويسنده وبلاگ نشان می دهد که توزيع زماني جريان رواناب ناشي از ذوب برف در اثر تغيير اقليم، تغيير خواهد كرد. زمان وقوع حداکثر دبی در رودخانه هاي کارون و دز از فصل بهار به فصل زمستان انتقال مي يابد و همچنين بررسي نتايج تاريخهاي اولين و آخرين ريزش برف سالانه و همچنين دوره هاي ريزش برف و دوره هاي زماني بدون برف حاكي از اين است كه در هر دو حوضه دز و كارون اولين ريزش برف در هر سال دیرتر آغاز مي شود و آخرين ريزش برف سالانه نيز زودتر اتفاق مي افتد و در نتيجه دوره ريزش برف كوتاه تر خواهد بود و دوره بدون برف طولاني تر خواهد شد.

مدل هاي کامپیوتری (رياضي )هيدرولوژي حوضه آبریزاكنون به عنوان ابزاري براي برنامه ريزي منابع آب ، توسعه ، طراحي ، عمليات ومديريت پذيرفته شده است پيش بيني مي شود كه آينده شاهد تلفيق بيشتر وفزاينده اينگونه مدل ها با مديريت اكولوژيكي ومحيط زيستي خواهدبود . با تكنيك هاي درحال رشد ناشي از تحول اطلاعات ، سنجش از دور ، تكنولوژي ماهواره اي ، سيستم هاي اطلاعات ژئوگرافيكي ،گرافيك هاي بصري ومديريت پايگاه داده ، مدل هاي هيدرولوژيك دائما پيچيدگي بيشتري يافته وبا ساير مدل ها ادغام مي گردد. آينده مدل هاي هيدرولوژي حوضه آبريز بواسطه نياز اجتماعي فزاينده به مديريت تلفيقي محيط زيست نياز شديد به جهاني سازي از طريق ادغام كردن جنبه هاي بيولوژيكي ، پيشرفت سريع در تكنولوژي ماهواره اي وتجهيزات سنجش از دور ، GIS وسيستم هاي تخصصي شكل خواهد گرفت.كاربرد مدل هاي هيدرولوژي حوضه آبريز در مديريت محيط زيست در آينده رشد خواهد كرد.اين مدلها بايد با مدلها ي اقتصادي ، اجتماعي . سياسي ، اجرايي وقضائي فصل مشترك داشته باشند تا در برنامه ريزي وتصميم سازي براحتي قابل استفاده باشند.

با سلام

این وبلاگ در بهار سال ۱۳۸۶ با هدف ایجاد پایگاه اینترنتی در زمینه رشته مهندسی آب و

استفاده دانشجویان رشته "مهندسی آب " دانشکده علوم آب دانشگاه آزاد اسلامی واحد

شوشتر تاسیس گردیده است.امید است ایجاد این وبلاگ برای کاربران مفید باشد.